Jij leeft!

Prachtig vind ik dit eeuwenoude schilderij van Caravaggio. Wat een zeggingskracht. Zo plastisch verbeeld. Zo menselijk. Willen aanraken, willen voelen, willen weten. Of het echt is. Waar is. Dat wil Tomas, leerling van Jezus, zo graag als hij hoort dat Jezus is opgestaan uit de dood. Ik schreef er een verhaal over.

Klik hier om dit verhaal te downloaden of lees hieronder verder.
Caravaggio, De ongelovige Thomas, ca. 1600

Het zal allemaal wel waar zijn. Mooi verhaal is dat. Of eigenlijk vind ik het gewoon een raar verhaal. Mijn vrienden vertelden dat Jezus zich heeft laten zien. Hij kwam zomaar het huis binnen waar ze waren. Terwijl ze de deur goed op slot hadden gedaan, want ze waren bang. Hij had hun vrede gewenst. Ze waren er ondersteboven van, dat merkte ik aan alles.

Of het nu waar is of niet… ik heb geen zin in zo’n Halleluja-verhaal. Of, geen zin… Dat denk ik ook weer niet goed. Ik kan er gewoon niets mee. Niet nu. Ik vind het te opgeklopt. Ik kan er niet bij. Die blijdschap. Het gaat mij veel te snel. Ze lijken wel vergeten wat er nog geen week geleden is gebeurd. Jezus die aan een kruis hing. Tussen de misdadigers. Zware spijkers door zijn handen, zijn voeten. Grote dorst. Vernedering waar iedereen bij stond. Ik heb gezien hoe vreselijk veel pijn hij had. Doodging. Die afgrond… ik voel dat nog in mijn lijf. Ik heb er nog niet eens woorden voor kunnen vinden. En m’n vrienden stappen daar nu zomaar overheen. Doen net of dit allemaal niet gebeurd is. Om eerlijk te zijn: ik voel me teleurgesteld. En intens verdrietig. Boos. Die hele Jezus-missie is mislukt. En het allerergste is… ik voel mezelf ook mislukt. Want toen het er echt op aankwam, ben ik gevlucht. Heel diep vanbinnen wist ik: dit wil ik niet. Dit lijden. En ik liet Jezus in de steek. Wij allemaal trouwens, hoor. Maar waren wij nu zijn zogenaamde vrienden? En dan nu ineens blij? Alles weer koek en ei?

Dat zeg ik ook tegen mijn vrienden. Heel duidelijk: ‘Ik kan het niet geloven. Dit kan niet waar zijn.’

Nee, Tomas, echt… Geloof het nou… Natuurlijk willen ze me overhalen. Om het wél te geloven. En ik zie ook dat ze oprecht blij zijn. Maar eigenlijk irriteert hun blijdschap mij. Eerst dood en dan weer levend. Hoe kan dat nu? Die tegenstelling is gewoon te groot. Alsof Jezus dan toch niet echt dood is gegaan. Alsof het een wondertrucje is. Dood is toch gewoon dood? En als dat niet zo is, waarom moet het dan allemaal zo? Eerst al die verhalen over het Koninkrijk, al die genezingen, die wonderen? Om dan uiteindelijk uitgekotst te worden, dood te gaan en weer op te staan? Wat is de zin daarvan?

Ik ben in de war, geloof ik. Altijd al een denker geweest. Denken moet je aan paarden overlaten, zei mijn vader vroeger, die hebben grote koppen. Maar ja, ik ben nu eenmaal wie ik ben. Dus ik zeg tegen mijn vrienden: ‘Wat jullie geloven moeten jullie weten, maar ik geloof het niet.’ Nou ja… nu niet te zwart-wit, Tomas. Dus ik formuleer preciezer: ‘Ik geloof het alleen als ik zijn wonden zie en aan kan raken. Want het kan niet zo zijn dat alles wat Jezus heeft meegemaakt, al dat lijden, er nu ineens allemaal niet meer toe doet. Dat zou voor mij niet geloofwaardig zijn. Dan zou Jezus voor mij niet geloofwaardig zijn.’

Ik zie ze schrikken van mijn felheid. Ze vinden me een beetje raar, denk ik, snappen me niet. Maar ik blijf erbij. Of ben ik toch te veeleisend? Te ongelovig? Te weifelend?

*   *   *

Een week later ben ik samen met mijn vrienden. We hebben de deur weer dichtgedaan. Want nog steeds zijn we bang. Dan staat Jezus plotseling in ons midden en hij wenst ons vrede. Direct zie ik hem op mij af stappen. ‘Tomas’, zegt hij, ‘hier ben ik. Ik laat je mijn wonden zien. Kijk, mijn handen, en kijk hier eens, mijn zij. Raak mijn wonden aan. En wees niet langer ongelovig, maar geloof.’

Ik voel me overrompeld, verrast, gezien, beschaamd. Waar verdien ik dit aan?

En opeens weet ik dat het waar is. Een weten, dieper en groter dan het weten van mijn denken. Een weten van mijn hele wezen. Ik wil huilen en lachen tegelijk. ‘Mijn Heer, mijn God’, zeg ik. ‘Jij bent het echt! Jij leeft!’

De troost van tranenkruikjes

Tranenkruikjes hebben een lange traditie. En zelfs in de Psalmen komt zo’n tranenkruikje voor. Gelukkig, want onze tranen mogen er zijn. Die erkenning schept nieuwe levenskracht.

De tekst verscheen in IZB Lichtspoor is kun je hier downloaden.

Lachrymal Instrument no. 1, 2016 – Yin Xiuzhen
– Afbeelding met dank aan de kunstenaar en Pace Beijing

Een heilzaam leefritme

Hoe kunnen we ook in deze tijd een bezield levensritme vinden? Hoe ontdek je jouw eigen ritme of ‘groove’? Dat doe je door je bewust te richten op je energiehuishouding: je lichamelijke energie, mentale energie, emotionele energie en spirituele energie. In deze video – #doesietsnieuws 😉 – vertel ik hier meer over.

De werkvorm Een heilzaam leefritme komt voort uit de workshopserie #Soulfulness die ik in de afgelopen periode gaf bij pioniersplek De Hoeftuin  En omdat de werkvorm nu wellicht helpend kan zijn, deel ik hem graag. Wil je de werkvorm ook op papier? Stuur dan een mailtje naar marleen@geestkracht.nu. 

Praktische oefening: midrasj

In de Joodse traditie zijn er wel zeventig interpretaties mogelijk voor elke Bijbeltekst. Ik weet nog hoe er een wereld voor me openging toen ik dit te horen kreeg tijdens mijn studie theologie. Dit blog van Richard Rohr (via het Center for Action and Contemplation) gaat hierover én biedt een inspirerende en praktische oefening om zelf met de Schriften in gesprek te gaan! Klik hier om de tekst te downloaden. Om te lezen en te delen!

 

Worden wie je bent

“Word wie je bent. Word alles wat je bent. Er is nog meer in jou – meer om ontdekken, om te vergeven en om lief te hebben.” Via het Center for Action and Contemplation verschijnen dagelijks meditaties. Deze liggen dicht bij de inhoud van het boek Soulfulness. Om bij te dragen aan een bezield leven, vertaal ik zo nu en dan een meditatie. Deze keer: ‘Worden wie je bent’ van Richard Rohr. Om te overwegen en te delen.

Heb de tegenstrijdigheden lief

Onlangs werd ik op het spoor gezet van het Center for Action and Contemplation. De meditaties die via de website verschijnen, liggen dicht bij de inhoud van het boek Soulfulness van Brian Draper dat ik vertaalde. Om bij te dragen aan een bezield leven, wil ik met enige regelmaat een vertaling plaatsen van deze meditaties.  ‘Heb de tegenstrijdigheden lief’ van Richard Rohr is de eerste.

RRohr_Heb de tegenstrijdigheden lief_19 juni 2019

Improviseren!

Dinsdag 14 mei woonde ik in de Hermitage in Amsterdam een lezing bij van theoloog Sam Wells. Sam Wells is onder andere pastor van de Londense kerk St Martin-in-the-Fields. Hij sprak daar over kerk-zijn anno nu. Hoe doe je dat? Een kernwoord is ‘improviseren’, of al doende het Koninkrijk van God vormgeven, zoals ik het heb vertaald. Ik maakte een verslag van de lezing en heb er ook een paar vragen bij verwoord. Deze kun je gebruiken in een commissie, teamoverleg of kerkenraadsvergadering.

Het Koninkrijk van God al doende vormgeven_Verslag lezing SWells_14-5-19

Land van genade en verdriet

Land van genade en verdriet – 9

wat te doen met het oude

dat zo lustig meestinkt in het nieuwe

het oude virus bemant al flink de nieuwe kleppen

hoe herken je het oude

met zijn racisme en slijm

zijn onveranderlijke bezittelijke voornaamwoord

wat is de verleden tijd van het woord haat

wat is het symptoom van ontmenselijkt bloed

van pijn die geen taal wilde worden

van pijn die geen taal kón worden

wat moet je met het oude

hoe word je jezelf tussen anderen

hoe word je heel

hoe word je vrijgemaakt in begrip

hoe maak je goed

hoe snijd je schoon

hoe ver kan de tong overhellen naar tederheid

of de wang raken aan verzoening

een punt

een lijn die zegt: van hier af aan

van dit moment af

gaat het anders klinken

want al onze woorden liggen naast elkaar op de tafel

bibberend van mensenkleur

nu kennen we elkaar

elkaars hoofdhuid en elkaars geur          elkaars bloed

we kennen de diepste geluiden die

onze nieren maken in de nacht

langzaam worden wij elkaar

opnieuw

nieuw

en híer begint het

(Deel 9 van ‘Land van genade en verdriet’, uit de bundel Kleur komt nooit alleen van Antjie Krog. Vertaling: Robert Dorsman. Uitgeverij Podium: Amsterdam 2002)

Dit gedicht blijft me raken. Ik schreef er een tekst bij voor de rubriek Touché in Woord en Dienst, die in februari 2017 verscheen. De tekst verscheen met enige aanpassingen ook als essay in het Nederlands Dagblad van 29 december 2017 onder de titel ‘Kan dat wel, heel worden, opnieuw beginnen, vrij zijn van ballast?’