Inspiratie

Tijdens de Vastentijd trekt de heilige Kevin zich terug in de eenzaamheid. Hij zoekt een plek op een rotsrichel die uitkijkt over de Atlantische Oceaan. Om enigszins beschermd te zijn tegen regen, hagel en wind, bouwt hij een rieten afdakje. Zo smal, dat zijn handen er links en rechts uitsteken als hij met wijd gespreide armen het kruisgebed bidt. Zo brengt hij uren door met meditatie, lezingen en gebed. Als hij op een dag zo zijn gebeden doet, komt er een merel op zijn hand zitten en legt daar haar eieren in, alsof het een nest is. De heilige besluit zijn hand niet meer dicht te doen, en zijn hand ook niet terug trekken. Onvermoeibaar houdt hij ze zorgzaam uitgestrekt totdat de eieren uitgebroed zijn en de jongen op eigen kracht weg kunnen vliegen.

De Noord-Ierse dichter Seamus Heaney (1939-2013) verwerkte dit verhaal tot een prachtig gedicht, vertaald door Menno van der Beek. Ik wil je uitnodigen om dit gedicht aandachtig te lezen, en ik bied je enkele overwegingen hierbij aan.

 

En dan had je Sint Kevin en de merel.

De heilige knielt, armen uitgestrekt, binnen in

Zijn cel, maar de cel is nogal klein, dus

Eén naar boven gekeerde palm steekt uit het raam, strak

Als een dakbalk, waarop vervolgens een merel landt

Die eieren legt en begint te nestelen.

Kevin voelt de warme eieren, de smalle borst, het weggestopte

kleine kopje, de klauwen, en voelt zich verbonden

Met het netwerk van het eeuwige leven,

En wordt tot medelijden bewogen: nu moet hij zijn hand

Als een tak in de wind en regen houden, wekenlang

Tot de jongen uitkomen en veren hebben en uitvliegen.

*

En omdat dit toch allemaal verzonnen is,

Stel je voor, dat je Kevin bent. Hoe is hij?

Verliest hij zichzelf, of is het een eindeloze lijdensweg,

Pijn vanaf zijn nek tot in zijn kloppende onderarmen?

Slapen zijn vingers? Kan hij zijn knieën nog voelen?

Of is de blinde leegte van de onderwereld

In hem omhoog gekropen? Houdt hij afstand in zijn hoofd?

Alleen en helder gespiegeld in de diepe rivier van de liefde,

‘Laat me werken zonder op een beloning te rekenen’, bidt hij,

Een gebed dat hij met zijn hele lichaam voortbrengt

Want hij is zichzelf vergeten, de vogel vergeten,

en is op de rivieroever de naam van de rivier vergeten.

**

 

Het onverwachte

Kevin vervult zijn dagelijkse roeping, en dat is voor hem bidden en mediteren. Evenzo kunnen wij bezig zijn: met de armen open, volop in het leven staand. Totdat er zich onverwacht iets aandient, iets waar je niet om hebt gevraagd, maar wat zich letterlijk en figuurlijk aan je hecht. Het kan een hulpvraag van iemand zijn, een ziekte die je overkomt, een relatiebreuk, een zinvraag: waarom overkomt mij dit?

En dan… hoe ga je hiermee om? Wat ‘moet’ je hiermee? Schud je dit van je af? Negeer je het? Of kun je een plek geven aan dit onverwachte?

De heilige Kevin lijkt ons hiertoe uit te nodigen. Hij geeft zich over… en wacht…

 

Actieve overgave

Die houding van overgave en wachten is actief, op twee manieren – en daarmee blijft de heilige Kevin trouw aan zijn roeping. Het eerste dat Kevin doet is waarnemen. In het gedicht wordt dit heel fysiek beschreven: ‘hij voelt de warme eieren, de smalle borst, het weggestopte kleine kopje, de klauwen...’ Kevin zal gevoeld hebben hoe de eieren uitkwamen, hoe de vogeltjes tot leven kwamen in zijn hand, hoe ze zich bewogen, geluidjes maakten, pogingen deden om op te staan en weg te vliegen… Deze waarneming doet Kevin zich verbonden voelen met het leven, het roept compassie op, opent zijn hart.

Maar er zijn ook vragen. Kon Kevin dit wel volhouden, en hoe dan? Blijft hij zo nog wel mens? Hoeveel pijn moest hij dragen? Of raakte hij afgesneden van zichzelf? Kunnen wij het volhouden, met onze vragen? Of verliezen we onszelf in het dragen van wat ons overkomt? Is het niet logisch om ook gevoelloos en afgestompt te raken?

Het tweede dat Kevin blijft doen is bidden. Met zijn armen gestrekt, in de kruisvorm. ‘Laat me werken zonder op een beloning te rekenen.’ De zin van dat wat je te dragen krijgt, van wat je overkomt, kan je ontgaan. Kevin lijkt te bidden: laat me dit volhouden, laat me het goede blijven zoeken, zonder dat ik weet waar het goed voor is, zonder dat ik reken op een beloning.

Alleen en helder gespiegeld in de diepe rivier van de liefde… In het leven van Kevin is sprake van nieuw leven dat niet als beloning, of op afroep, maar wel als vrucht van geduld ontstaat.

 

Ter overweging

1. Wat is ‘de merel’ in mijn leven? Verwelkom of verwens ik deze?

2. Hoe kan ik zorgdragen voor ‘de merel’? In welke houding of handelingen kan ik mij oefenen?

3. Hoe en waar heb ik nieuw leven zien ontstaan?

 

Referenties:

Deze bijdrage verscheen in een verkorte versie in PUP, in zijn geheel te lezen via https://depup.nl/nieuw-nummer/.

Het verhaal van de heilige Kevin is op verschillende plekken en in verschillende versies te vinden. Ik heb mij o.a. gebaseerd op https://www.heiligen.net/heiligen/06/03/06-03-0618-kevin.php.